met auto, fiets of tram

Wat doe je bij een verkeersongeval?

met auto, fiets of tram

De kans dat je getuige of slachtoffer bent van een ongeval met fiets, auto, tram of trein is niet ondenkbaar. Per jaar moeten in Nederland 130.000 mensen op de spoedeisende hulp worden behandeld na een verkeersongeval. In 2013 overleefden 650* mensen een ongeval in het verkeer niet.

 

Verkeersongevallen gebeuren vaak door**:

  • rijden onder invloed, te hoge snelheid en te weinig afstand nemen.
  • te weinig kennis en ervaring in het verkeer.
  • onoplettendheid.

Bij de meeste verkeersongelukken gaat het om verwondingen als breuken of bloedingen. Bij ernstige ongelukken betreft het vaak hersenletsel, rugletsel of nekletsel.

De gevolgen verergeren door een te hoge snelheid in het verkeer, de kwetsbaarheid van het vervoermiddel, een brommer of snorfiets is kwetsbaarder dan een auto en een auto is kwetsbaarder dan een trein, of door het niet dragen van autogordels.

(bronnen: * Consument en Veiligheid, ** Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid)

1 Eigen veiligheid

Ga van de weg af en zoek een plek waar je het overzicht hebt. Let op mogelijk gevaar zoals rookontwikkeling, elektriciteitsdraden of ander verkeer.

2 Beoordeel de situatie

Probeer na te gaan hoeveel slachtoffers er zijn en hoe erg deze er aan toe zijn. Verplaats slachtoffers niet, tenzij zij direct in gevaar zijn.

3 Informeer de hulpdiensten

Bel 112 als er slachtoffers zijn. Geef de exacte locatie van het ongeval. Gebruik daarvoor op provinciale en rijkswegen de cijfers op de hectometerpalen. Geef aan hoeveel slachtoffers er zijn, hoe zij er aan toe zijn en of er een gevaarlijke situatie is ontstaan door het ongeluk. Als er alleen materiële schade is, ga dan naar de dichtstbijzijnde parkeerplaats en handel het daar verder af.

4 Verleen hulp

Blijf bij eventuele slachtoffers totdat de hulpdiensten arriveren. Dat kan 10 tot 15 minuten duren. Verleen zo mogelijk eerste hulp.

Bij een groot verkeersongeluk?

Bij een groot ongeluk of een ramp zijn veel verschillende hulpverleners tegelijk actief. Welke taken hebben de verschillende eenheden precies?

  • Medische verzorging
    Ongevallen in het verkeer veroorzaken vaak meerdere slachtoffers. Het personeel van de eerste ambulance die arriveert zal dan niet direct beginnen met hulp te verlenen, maar zij beoordelen eerst wie van de slachtoffers als eerste hulp nodig heeft.
  • Specialistische medische bijstand
    Als een slachtoffer er erg slecht aan toe is, wordt medische assistentie gevraagd van een trauma-arts (Mobiel Medisch Team). De arts kan indien nodig met een Traumahelikopter worden ingevlogen.
  • Redden van slachtoffers
    Als slachtoffers bekneld zitten in de auto, dan zal de brandweer de auto met hydraulische scharen openen en zo de slachtoffers ontzetten.
  • Coördinatie tussen de hulpdiensten
    Bij een groot verkeersongeval moeten meerdere hulpverleners in een klein gebied samenwerken. Overleg en coördinatie is dan onontbeerlijk. Meestal gebeurt dat informeel. Maar hoe groter de noodsituatie, hoe meer formaliteiten gaan meespelen
  • Afzetten en afschermen t.b.v. onderzoek
    De politie zet de plek van het incident af, zodat er door de hulpdiensten veilig gewerkt kan worden. Het omleiden en het regelen van het verkeer is ook een taak van de politie. Verder doet de politie onderzoek naar de toedracht van het ongeval.

Wat als de hulpdiensten (nog) niet kunnen komen?

In Nederland hebben we het goed voor elkaar. Toch kan het gebeuren dat de hulpdiensten niet iedereen even snel kunnen helpen. Meestal omdat het aanbod de capaciteit overstijgt. Bijvoorbeeld bij extreem weer, langdurige stroomuitval of een grote overstroming. Wat doe je dan?
De vier stappen als hulp op zich laat wachten:

  • Eigen veiligheid
    Wat er ook gebeurt, zorg in eerste instantie voor je eigen veiligheid. Neem geen onnodige risico's. Blijf bijvoorbeeld bij extreem weer binnen.
  • Beoordeel de situatie
    Probeer na te gaan wat de risico´s precies zijn. Wat kun je zelf aan en waar bij heb je echt hulp van anderen nodig? Kijk of er anderen zijn die kunnen helpen.
  • Alarmeer de overheid
    Kan je het probleem echt niet zelf aan en kan het ook niet wachten? Probeer dan nogmaals de hulpdiensten te bellen. De centrale beoordeelt dan of uw noodsituatie prioriteit krijgt.
  • Verleen hulp
    Laten de hulpdiensten (nog) op zich wachten? Verleen dan indien mogelijk eerste hulp. Eventueel met hulp van anderen. 

Hoe bereid je je voor op een mogelijk ongeluk?

Per jaar vallen er ruim 800 doden in het verkeer. Met onderstaande tips ben je als automobilist beter voorbereid. Ze kunnen voorkomen dat je ernstig gewond raakt en zorgen ervoor dat je kunt helpen als er een ongeluk plaatsvindt.

  • Draag altijd je gordel. Ook bij korte autoritten. Airbags zijn geen vervangende bescherming.
  • Als je door pech of een ongeval stil komt te staan: zorg er dan voor dat jij en je auto zichtbaar zijn. Bijvoorbeeld door een gevarendriehoek te plaatsen en een reflecterend hesje te dragen.
  • Een klein EHBO pakketje in je auto is altijd handig. Voor jezelf, maar ook om mogelijk eerste hulp aan andere weggebruikers te verlenen.
  • Neem in de winter extra warme kleding of een deken mee in de auto. Dat kan in geval van nood van pas komen en onderkoeling voorkomen.

Hoe beoordeel ik iemands toestand?

  • Bewustzijn
    Schud voorzichtig aan de schouders van het slachtoffer. Praat tegen het slachtoffer. Als iemand niet reageert is hij of zij bewusteloos.
  • Luchtweg
    Bij een bewusteloos persoon kan de tong in de keel zakken. De luchtweg van de persoon houd je als volgt vrij:
    • Draai het slachtoffer op de rug.
    • Kantel het hoofd voorzichtig naar achteren en til de kin omhoog.
  • Ademhaling
    Is de luchtweg open? Controleer dan gedurende minimaal 10 seconden of het slachtoffer normaal ademt.
    • Kijk of de borstkas op en neer gaat.
    • Luister aan de mond en de neus naar ademhalingsgeluiden.
    • Voel met je wang of er luchtstroming is.

Als iemand geen adem meer haalt, begin dan met reanimeren.

Wat zijn de basisstappen van eerste hulp?

Eerste hulp is niet moeilijk of ingewikkeld. Iedereen kan het. Het vraagt wel enige voorbereiding. Het Oranje Kruis laat in deze video’s zien op welke manier je basishulp toepast bij een noodsituatie.