explosie

Wat doe je bij een explosie?

explosie

Grootschalige explosies doen zich relatief weinig voor. Kleinere explosies komen in Nederland vaker voor, meestal als gevolg van gaslekkages. Grootschalige explosies blijven door vergunningen en preventie tot een minimum beperkt.

 


Een explosie kan veroorzaakt worden door:

  • Gaslekkage, als er genoeg gas ophoopt en een vonk bij komt explodeert het gas.
  • Productiefout bij een bedrijf, waardoor opslagtanks exploderen.
  • Brand in een LPG tankwagen, door de oplopende druk kan de tankwagen exploderen.

Bij een explosie komt zoveel kracht vrij dat muren, wanden of opslagtanks weggeslagen kunnen worden. Dat zorgt voor rondvliegend glas staal en steen, wat tot ernstige verwondingen kan leiden. De enorme hitte van de vuurbal kan leiden tot ernstige brandwonden. De gevolgen verergeren door de aanwezigheid van veel glas, giftige stoffen zoals alsbest die door de klap verspreid worden, de afwezigheid van dikke muren, om achter te schuilen en door het uitbreken van branden of het instorten van omliggende panden.

1 Eigen veiligheid

Als je weet dat er een explosie kan plaatsvinden, neem dan ruim afstand (honderden meters). Als je onvoldoende tijd hebt, probeer dan te schuilen, bijvoorbeeld achter een dikke muur.

2 Beoordeel de situatie

Probeer te achterhalen waar de explosie heeft plaatsgevonden. Zijn er slachtoffers? Let op: er kan brand ontstaan of nog een explosie volgen. Het gebouw kan verzwakt zijn. Pas op voor losliggend glas en puin.

3 Informeer de hulpdiensten

Bel 112. Vraag naar de brandweer en geef je exacte locatie. Beschrijf de situatie en de ontstane schade en vermeld, indien mogelijk, het aantal slachtoffers.

4 Verleen hulp

Probeer mensen te verzamelen op een veilige plek. Probeer eerste hulp te verlenen aan mensen die gewond zijn geraakt.

bij een explosie?

Bij een groot ongeluk of een ramp zijn veel verschillende hulpverleners tegelijk actief. Welke taken hebben de verschillende hulpverleners precies?

Voorkomen van (extra) explosies: Door het nathouden of koelen van gevaarlijke stoffen neemt de kans op een explosie af. Daarom blust de brandweer bijvoorbeeld een tankwagen met LPG die in brand staat zo snel mogelijk. Een manier om explosies te voorkomen is het afsluiten van een gasleiding.

  • Redding
    Als er een explosie is geweest kunnen er mensen vast zitten onder het puin. De brandweer probeert hen hieronder vandaan te krijgen, eventueel met behulp van geavanceerde hulpmiddelen, zoals speciale opblaasbare luchtzakken.
  • Gewondenverzorging
    Bij een grootschalig ongeval kunnen veel slachtoffers vallen. Daarom zijn er veel ambulances nodig. Niet iedereen kan gelijktijdig worden geholpen. De zwaarst gewonden gaan het eerst naar het ziekenhuis. Licht gewonden moeten er tijdens dit soort grote ongelukken rekening mee houden dat zij lang moeten wachten.
  • Trauma assistentie
    Als de slachtoffers meer medische hulp nodig hebben dan ambulancemedewerkers kunnen geven, komen er – soms per helikopter - trauma-artsen. Zij zijn gespecialiseerd in het stabiliseren van zwaar gewonden.
  • Gebouwinspecties
    Een explosie kan de constructie van een gebouw verzwakken. Bouwinspecteurs van de gemeente stellen vast of er instortingsgevaar is, zodat hulpverleners veilig kunnen werken.
  • Opvang
    Als bewoners voor kortere of langere termijn hun huis uit moeten, moeten zij ergens anders logeren. Vaak kiezen mensen ervoor om bij familie en/of vrienden te verblijven. Voor de mensen die nergens heen kunnen, stelt de gemeente een opvang ter beschikking.

Wat als de hulpdiensten (nog) niet kunnen komen?

In Nederland hebben we het goed voor elkaar. Toch kan het gebeuren dat de hulpdiensten niet iedereen even snel kunnen helpen. Meestal omdat het aanbod de capaciteit overstijgt. Bijvoorbeeld bij extreem weer, langdurige stroomuitval of een grote overstroming. Wat doe je dan?

De vier stappen als hulp op zich laat wachten:

  • Eigen veiligheid
    Wat er ook gebeurt, zorg in eerste instantie voor je eigen veiligheid. Neem geen onnodige risico's. Blijf bijvoorbeeld bij extreem weer binnen.
  • Beoordeel de situatie
    Probeer na te gaan wat de risico´s precies zijn. Wat kun je zelf aan en waar bij heb je echt hulp van anderen nodig? Kijk of er anderen zijn die kunnen helpen.
  • Alarmeer de overheid
    Kan je het probleem echt niet zelf aan en kan het ook niet wachten? Probeer dan nogmaals de hulpdiensten te bellen. De centrale beoordeelt dan of uw noodsituatie prioriteit krijgt.
  • Verleen hulp
    Laten de hulpdiensten (nog) op zich wachten? Verleen dan indien mogelijk eerste hulp. Eventueel met hulp van anderen. 

Wat kun je doen bij explosies?

Het is moeilijk om je op explosies voor te bereiden. Als een explosie dreigt: breng jezelf in veiligheid door te vluchten. Blijf niet staan kijken. Kun je niet weg, schuil dan achter een muur. Kijk uit voor rondvliegend glas.
In onze veiligheidsregio zijn ook gevaarlijke stoffen opgeslagen die explosies kunnen veroorzaken. Deze staan aangegeven op de Risicokaart. Hier kun je zien waar in de regio welke stoffen opgeslagen liggen. Explosies kunnen verschillende oorzaken hebben.

Zo kan je je voorbereiden:

  • Gaslekkage
    Veel explosies komen voort uit een gaslekkage. Ruik je gas, probeer dan uit te vinden waar de geur vandaan komt en bel de brandweer of de gasleverancier. Als het bij de buren is, probeer hen dan te alarmeren, maar gebruik dooit de bel of andere elektrische apparaten, in verband met een eventuele ontsteking van het gas.
  • Ongeval met LPG opslag
    In Nederland vervoeren en slaan we op vele plaatsen LPG (Liquified Petroleum Gas) op. Een ongeval met LPG kan leiden tot een zware explosie. Dit kan gebeuren doordat een tankwagen of opslagtank te warm wordt of lekt.
    Bij een brand of ongeval met een LPG tankwagen is het verstandig om ruim afstand te nemen (300 meter) en te schuilen. Als de temperatuur te hoog wordt zal er een hoog fluitend geluid klinken. Dit is een signaal dat er een explosie plaats kan vinden.
  • Terroristische aanslag
    De kans is niet groot, maar een explosie zou ook het gevolg kunnen zijn van een terroristische aanslag. Als je hiervoor aanwijzingen hebt, ben je een belangrijke getuige voor de politie. Maak eventueel foto's en meld je bij de politie. Verder geldt dat er meer instortingen en explosies kunn voorkomen. Breng jezelf dus in veiligheid door te vluchten. Aanslagen kunnne gepleegd worden op drukke plaatsen. In dit geval kan er gedrag ontstaan in de mensenmassa. Beweeg je niet tegen de mensenmassa in en houd je hoofd koel.

Basisstappen van Eerste hulp

Eerste hulp is niet moeilijk of ingewikkeld. Iedereen kan het. Het vraagt wel enige voorbereiding. Het Oranje Kruis laat in deze video’s zien op welke manier je basishulp toepast bij een noodsituatie.